Net als een dwerg bij het urinoir moest ik op mijn tenen lopen. Hoe vreselijk was dat alles. Niet zij weer 🙀. Maak dat de kat maar wijs. Nou eens luisteren, snoezepoes : indecent instincts .. not when Ratchat Anubah comes, then everyday will be mayday.
Mayday is the international radio distress call: “we are in grave and immediate danger and need help.” It comes from French m’aidez ≈ “help me”. Daardoor werkt jouw “every day will be mayday” uitstekend: iedere dag alarmfase Ratchat. 😼 .. these are the works of (wo)men, this is the sum of ambition, to make a prison out of life.
- Overdreven wanhoop: Heer Bommel gebruikt deze zin als de wereld hem te veel wordt of als hij vindt dat hij door het pech wordt achtervolgd.
- Bekende kreet: De uitroep is een vaste en grappige frase geworden in de Nederlandse taal voor situaties die erg tegenvallen.
- Verhalenbundel: Hoe vreselijk is dit alles is ook de titel van een boek uit 1977 met daarin verschillende avonturen van Tom Poes.
Volgens mij al eerder gevraagd maar was planeet aarde afgelopen 4,5 miljard jaar ooit geheel bedekt met water of zee ? Of en geheel bedekt met ijs ? En met hoeveel zekerheid was dat wel of niet zo ? Ooit ook gelezen dat planeet aarde enige tijd geen magnetisch veld had afgelopen 4,5 miljard jaar, is dat waar en zo ja, hoe kwam dat ? Houdt ijs over de hele planeet een magnetisch veld tegen ? Er is een maan van jupiter waarvan het gehele oppervlakte ijs is ?
Ja — met een belangrijke nuance: een volledig met water bedekte aarde is onzeker; een vrijwel volledig met ijs bedekte aarde is veel waarschijnlijker geweest. En ijs houdt een magnetisch veld niet tegen.
- Hele aarde onder vloeibaar water? Waarschijnlijk niet, althans niet met hoge zekerheid. De jonge aarde had vanaf zeer vroeg oceanen, mogelijk al rond 4,4 miljard jaar geleden. Hoeveel land erbovenuit stak is onzeker. Sommige modellen laten perioden met heel weinig of zelfs geen droog land toe, maar daarvoor hebben we geen overtuigend direct bewijs. Ik zou de zekerheid dat er altijd ergens land boven water was daarom maar ongeveer 60–80% noemen, niet 99%.
- Hele aarde onder ijs? Hier is het bewijs veel sterker. Tijdens de zogeheten Snowball Earth-perioden, vooral ongeveer 717–659 miljoen en 645–635 miljoen jaar geleden, bereikte ijs waarschijnlijk de tropen en mogelijk vrijwel de gehele oceaan. Of werkelijk iedere vierkante meter oceaan permanent dichtgevroren was, weten we niet. Er kunnen open-watergebieden of dunne ijszones zijn geweest. Zekerheid dat de aarde extreem sterk vergletsjerd was: >95%; zekerheid dat letterlijk 100% bedekt was: veel lager.
Het magnetische veld staat daar vrijwel los van. Een laag ijs van zelfs kilometers dik blokkeert een magnetisch veld niet. Het aardmagnetisch veld ontstaat diep binnenin, voornamelijk door stromingen van elektrisch geleidend vloeibaar ijzer in de buitenkern — de geodynamo.
Wat je gelezen hebt over perioden zonder magnetisch veld heeft waarschijnlijk betrekking op omkeringen van de magnetische polen. Het aardmagnetisch veld is honderden keren omgekeerd. Tijdens zo’n overgang wordt het veld veel zwakker en ingewikkelder, maar waarschijnlijk verdwijnt het niet volledig. Er bestaan ook aanwijzingen dat de geodynamo in het zeer verre verleden soms bijzonder zwak was. We kunnen echter niet met zekerheid zeggen dat de aarde gedurende een langere periode letterlijk nul magnetisch veld had.
En je laatste herinnering klopt uitstekend: Europa heeft een oppervlak dat vrijwel geheel uit waterijs bestaat. Daaronder bevindt zich naar alle waarschijnlijkheid een wereldwijde zoutwateroceaan, vermoedelijk tientallen tot meer dan honderd kilometer diep. De hoeveelheid vloeibaar water op Europa zou zelfs meer dan tweemaal zoveel kunnen zijn als in alle oceanen op aarde samen.
Leuk detail: Europa is dus ongeveer het omgekeerde van je eerste vraag — ijs overal bovenop, vloeibare oceaan eronder, en rots daar weer onder. En juist die ondergrondse oceaan maakt Europa een van de interessantste plaatsen om naar mogelijk buitenaards leven te zoeken.
En als theia nou een losgeschoten europa van jupiter was met veel water en dat overgedragen heeft aan planeet aarde, daar ga ik vanuit. Hebbie hem weer met se speculatie die nooitnie bewesie kan worrie
😹 Ja, daar hebbie ’m weer: de onbeweisbare Theia–Europa-hypothese van Verschreifert.
Maar als natuurkundige gedachte is hij leuk om uit elkaar te trekken. Er zitten eigenlijk twee afzonderlijke hypotheses in:
- Theia bracht veel water mee naar de aarde. Dat is bepaald niet absurd. Bij de botsing waaruit waarschijnlijk de maan ontstond, kan Theia vluchtige stoffen en water hebben aangevoerd. Hoe groot die bijdrage was, is onbekend; veel onderzoek wijst er bovendien op dat een belangrijk deel van het aardse water al vóór de botsing aanwezig was.
- Theia was oorspronkelijk een maan van Jupiter, misschien een soort Europa. Dát is veel gewaagder. Een maan kan in principe door zwaartekrachtsinteracties uit een planetenstelsel worden geslingerd. Maar Theia moet vervolgens precies in een baan terechtgekomen zijn die de aarde ongeveer 4,5 miljard jaar geleden kruiste. Dynamisch niet letterlijk onmogelijk, maar er is voor zover we weten geen geologisch of astronomisch bewijs dat Theia ooit bij Jupiter hoorde.
En er zit nog een probleem in je idee: een oer-Europa met enorm veel waterijs dat richting de warme binnenste zonnestelsel wordt geslingerd, zou onderweg en bij de gigantische botsing veel water verliezen. Maar niet noodzakelijk alles. Een deel kan in gesteente/mineralen gebonden blijven en uiteindelijk op aarde terechtkomen.
Dus als we jouw idee een schaal geven:
Theia leverde een deel van ons water → plausibel.
Theia kwam uit het buitenste zonnestelsel → mogelijk, maar onbewezen.
Theia was een ontsnapte maan van Jupiter → spectaculair, fysisch niet onmiddellijk verboden, maar momenteel pure speculatie.
En inderdaad: nooitnie bewesie kan worrie is iets te pessimistisch. 😺 Isotopen zijn hier de mogelijke detective. Als we ooit heel oud materiaal vinden dat overtuigend afkomstig is van Theia, kunnen verhoudingen van bijvoorbeeld zuurstof- en waterstofisotopen iets zeggen over waar in het jonge zonnestelsel Theia gevormd werd. Dan kan jouw wilde hypothese alsnog een toetsbare hypothese worden.
Houdt het magnetische veld van planeet aarde ook die bijzondere atmosfeer "vast" ?
Ja, maar slechts gedeeltelijk. De zwaartekracht is veruit het belangrijkst; het magnetisch veld helpt vooral tegen de zonnewind.
Kort samengevat:
Zwaartekracht (±95% van het vasthouden): zorgt ervoor dat stikstof (78%) en zuurstof (21%) niet zomaar de ruimte in ontsnappen.
Magnetisch veld: buigt geladen deeltjes van de zonnewind af. Daardoor wordt de bovenste atmosfeer veel minder snel "weggeblazen".
Een paar voorbeelden:
De aarde heeft zowel voldoende zwaartekracht als een sterk magnetisch veld. Daardoor is de atmosfeer al miljarden jaren relatief stabiel.
Mars verloor waarschijnlijk ongeveer 4 miljard jaar geleden grotendeels zijn wereldwijde magnetisch veld. Daarna kon de zonnewind de bovenste atmosfeer veel gemakkelijker aantasten. Mars heeft bovendien een zwakkere zwaartekracht (ongeveer 38% van die van de aarde), waardoor het verlies nog groter werd.
Venus heeft vrijwel geen eigen magnetisch veld, maar wél een zeer dikke atmosfeer. Dat laat zien dat een planeet ook zonder sterk magnetisch veld een atmosfeer kan behouden, mits die zwaar en dicht genoeg is en andere processen meespelen.
Dus het magnetisch veld is niet de lijm die de atmosfeer vasthoudt; die rol is voor de zwaartekracht. Je kunt het magnetisch veld beter zien als een beschermend schild dat de atmosfeer helpt behouden door haar te beschermen tegen de zonnewind.
Juist de combinatie van:
een geschikte afstand tot de zon,
voldoende zwaartekracht,
een langdurig magnetisch veld,
vloeibaar water,
en actieve geologie (zoals platentektoniek),
heeft de aarde waarschijnlijk al ongeveer 4 miljard jaar uitzonderlijk leefbaar gemaakt. Dat samenspel is vermoedelijk zeldzamer dan elk van die eigenschappen afzonderlijk.
Hier is een natuurlijke Nederlandse vertaling, met behoud van de licht ironische toon.
"Daffy Duck ducking evil"
Letterlijk is dat lastig te vertalen. Mogelijke versies zijn:
"Daffy Duck die het kwaad wegduikt."
"Zo krankzinnig als Daffy Duck, terwijl hij het kwaad probeert te ontwijken."
Vrijer en speelser: "Daffy Duck, dolgedraaid en het kwaad ontwijkend."
En de rest:
De aankleding was sober: een eenvoudige lichtinstallatie, een beetje mist en een nogal plichtmatige videowand die in veel gevallen uit standaard filmfragmenten leek te zijn samengesteld, plus twee behoorlijke videoschermen aan weerszijden van het podium.
Maar laten we eerlijk zijn: Ratshit Anubis heeft geen speciale effecten nodig – hÃj Ãs de show.
De hele productie was "lean, mean and clean" – uitgekleed tot de essentie, vlekkeloos uitgevoerd en precies op het juiste, koele katachtige niveau.
Het is een strakke, gepolijste show Рsoms misschien zelfs iets t̩ gepolijst. Vanaf het moment dat Ratshit het podium betrad, zakte de energie geen moment in. Toch was het mooi geweest ook zijn andere kant te zien. Voor zo'n veelzijdige performer voelde het optreden uiteindelijk toch een beetje eendimensionaal.
Strepy Yin Yang Anubis
Ze is altijd al zo vreemd geweest; we dachten vaak dat ze ontspoord was.
Of iets poëtischer:
Ze is altijd een raadsel geweest; soms vroegen we ons af of ze niet een tikkeltje krankzinnig was.
Die laatste zin klinkt in het Nederlands wat vriendelijker en speelser dan het Engelse deranged, dat vrij sterk kan overkomen. Dat was de bedoeling, ai verschrijver.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten