Ratchat Anubah : Our hisstory is our memory bank. We don't have to go back; we verlangen naar niets dat voorbij is terug. But we’re often impressed by decisions we made as younger men and wonder how we knew how to do that. It was purely instinct. Now it would be a little more knowledgeable and therefore more verstard verzuurd doods in het vat.
De Noormannen (of Vikingen) waren felle krijgers uit Scandinavië (Noorwegen, Denemarken en Zweden) die in de vroege middeleeuwen (vooral de 9e en 10e eeuw) met snelle schepen de Europese kusten en rivieren bezochten om te plunderen, handelen en zich te vestigen.
- Noormannen: De brede naam voor alle mensen uit het noorden.
- Vikingen: Het deel van de Noormannen dat voer en vocht.
- Doel: Rijkdom vinden, zilver roven en soms land pikken.
- Plunderingen: Ze vielen vaak steden aan de kust en rivieren aan, zoals het rijke handelsplekje Dorestad en Utrecht.
- Brand en roof: Ze namen kostbaarheden mee en staken huizen in brand.
- Gevlucht: Mensen verstopten zich in bossen en moerassen als de vloten op het water verschenen.
- “Profiteerde België of vlaanderen nou ook van indonesie of de gouden eeuw ? Van rubens tot financieel meedoen met voc (inclusief lichte uitbuiting en slavernij) en was onafhankelijkheid van België van Nederland moeizaam (met zelfs gevechten lichte oorlog) ? En de koningshuizen? Kreeg niet de indruk dat de Nederlandse en Belgische veel met elkaar hadden, maar dat kan ook komen door mijn gebrek aan belangstelling daarvoor ?
Ja. Alleen moet je België, Vlaanderen en de Zuidelijke Nederlanden uit elkaar houden, want België bestond tijdens de Nederlandse Gouden Eeuw nog niet als staat.
1. Vlaanderen/Brabant profiteerden zeker van de koloniale en internationale handel, maar anders dan Holland. In de 16e eeuw was Antwerpen zelfs een van de belangrijkste handels- en financiële centra van Europa. Na de Nederlandse Opstand en vooral de val van Antwerpen in 1585 verhuisden veel kooplieden, financiers, ambachtslieden en kennis naar het noorden, met name Amsterdam. Dat heeft de latere Hollandse Gouden Eeuw flink geholpen. De Zuidelijke Nederlanden bleven ondertussen onder Spaans en later Oostenrijks bestuur.
Er zat bovendien Zuid-Nederlands kapitaal en ondernemerschap in de VOC-wereld. Dus het simpele beeld "Nederland verdiende aan Indonesië en België had er niets mee te maken" klopt niet. Maar de VOC was een onderneming van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden; de Zuidelijke Nederlanden hadden zelf geen VOC-Kamer en het zwaartepunt van de winsten, macht en koloniale uitbuiting lag duidelijk in het noorden. En "lichte uitbuiting en slavernij" zou ik trouwens veranderen in soms zeer zware uitbuiting en slavernij: geweld, gedwongen arbeid, monopoliepolitiek en slavernij waren wezenlijke onderdelen van delen van het VOC-systeem.
2. Rubens hoort bij een interessante tussencategorie. Hij leefde 1577–1640 en werkte vooral in Antwerpen, dus in de Spaanse Nederlanden, niet in de Nederlandse Republiek. Zijn enorme internationale succes laat juist zien dat de 17e eeuw óók ten zuiden van de huidige Nederlandse grens cultureel en economisch bepaald geen woestijn was. Wat wij "de Nederlandse Gouden Eeuw" noemen, was dus niet simpelweg een gouden tijdperk van alle Nederlanden.
3. Daarna werden Noord en Zuid onverwacht weer één land. Na Napoleon creëerde het Congres van Wenen in 1815 het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden onder Willem I: ongeveer het huidige Nederland + België. Zijn economische beleid pakte voor delen van de zuidelijke burgerij zelfs gunstig uit, maar er waren grote conflicten over religie, politieke vrijheden, taal en machtsverdeling. (Belgium)
En je herinnering dat de Belgische onafhankelijkheid bepaald niet vriendelijk verliep, klopt helemaal. In september 1830 werd daadwerkelijk in Brussel gevochten; Nederlandse troepen moesten zich terugtrekken en België riep op 4 oktober de onafhankelijkheid uit. Willem I legde zich daar niet bij neer. (Nationaal Archief)
In augustus 1831 volgde zelfs de Tiendaagse Veldtocht: een Nederlands leger viel België binnen en versloeg aanvankelijk het jonge Belgische leger. Frankrijk kwam België militair te hulp, waarna Nederland zich terugtrok. De citadel van Antwerpen bleef nog in Nederlandse handen en er werd verder gevochten; pas in 1839 accepteerde Willem I definitief de scheiding. Dus "lichte oorlog" is eigenlijk een uitstekende korte omschrijving — het was echt oorlog, alleen relatief kort en beperkt vergeleken met de grote Europese oorlogen. (Nationaal Archief)
4. En dan de koningshuizen: jouw indruk is óók begrijpelijk. België koos in 1831 juist bewust géén Oranje. Het Belgische Nationaal Congres sloot het huis Oranje-Nassau zelfs uit van de Belgische troon. Men haalde Leopold van Saksen-Coburg naar België: een Duitse prins met zeer sterke Britse connecties, die Leopold I werd. (Nationaal Archief)
Daarna ontstonden twee totaal verschillende dynastieën:
Nederland: Oranje-Nassau → Willem I → Willem II → Willem III → Wilhelmina → Juliana → Beatrix → Willem-Alexander.
België: Saksen-Coburg → Leopold I → Leopold II → Albert I → Leopold III → Boudewijn → Albert II → Filip.Leopold I trouwde bovendien met Louise-Marie, dochter van de Franse koning Louis-Philippe. Het Belgische koningshuis zat daardoor aanvankelijk veel sterker in een Brits-Frans-Duits dynastiek netwerk dan in het Nederlandse Oranjehuis. (The Belgian Monarchy)
Dus je gevoel "die Nederlandse en Belgische koningshuizen hadden niet bijzonder veel met elkaar" heeft een historische grond. Tegenwoordig zijn de verhoudingen natuurlijk vriendelijk en hebben beide families normale koninklijke contacten, maar het zijn geen twee nauw verwante takken van één Nederlands-Belgische koninklijke familie. België heeft zijn monarchie in zekere zin juist opgericht als onderdeel van de definitieve breuk met Oranje.
En er zit een mooie historische ironie in: Antwerpen hielp indirect Amsterdam groot worden → Holland werd de dominante handelsmacht → Noord en Zuid werden in 1815 weer samengevoegd → vijftien jaar later vochten ze tegen elkaar → en vervolgens werden Nederland en België twee van de nauwst economisch verweven landen van Europa. Geschiedenis maakt merkwaardige rondjes.








Geen opmerkingen:
Een reactie posten